de toneelcentrale
toneeluitgeverij
logo2.jpg

DIRECT CONTACT OF GRATIS REPERTOIRE ADVIES? MAIL ONS OF BEL (0182-512726) ONS MET UW WENSEN!

Heeft u de titel gevonden die u zocht? Voeg deze dan toe als zichtzending. 
Als uw zending compleet is gaat u naar 'mijn zichtzending' om de verzending er van af te ronden.



Kleine Teun
Warmerdam, Alex, van

Catalogus nummer: 4124
Aantal dames: 2
Aantal heren: 1
Genre: toneelspelen
avondvullend

Brand en Keet zijn al twintig jaar samen. Ze hebben geen kinderen, Keet kan ze niet meer krijgen. Brand is boer, maar hij heeft geen land en geen dieren, behalve een geit. Keet werkt in de stad. Uit de stad heeft ze Lena meegenomen, een onderwijzeres die Brand moet leren lezen en schrijven. Lena is een aantrekkelijke jongedame en Brand raakt danig onder de indruk, hoewel hij van Keet houdt. Ook Lena bewaart in het begin gepaste afstand. Maar Keet voelt de aantrekkingskracht tussen Brand en Lena en moedigt hen aan. Aan Lena vertelt ze dat ze hebben gedaan alsof ze man en vrouw zijn, maar dat ze in werkelijkheid broer en zus zijn. Ondanks dat Lena dit een raar verhaal vindt, begint ze dan toch een verhouding met Brand. Ze ontleent zelfvertrouwen aan haar positie als Brands liefje en wil meer invloed in dit huishouden-van-drie. Ze begrijpt niets van de hechte band tussen "broer en zus" en in haar beleving ondermijnt Keets aanwezigheid de intimiteit van haar relatie. Ze krijgt een kind van Brand en Keet beslist dat hij kleine Teun zal heten. Keets diep gekoesterde wens, een zoon van Brand, is in vervulling gegaan; dat Lena de biologische moeder is, lijkt haar niets te kunnen schelen. Dat die onverschilligheid schijn is, blijkt als Keet pogingen onderneemt om Lena uit de weg te ruimen. Brand, die al die tijd tussen de twee vrouwen in staat zonder zelf duidelijke keuzes te maken, beseft hoeveel hij van Lena is gaan houden en vermoordt Keet. Lena besluit echter weg te gaan met kleine Teun.


Personages

Brand, een boer
Keet, de vrouw van Brand
Lena, een jonge onderwijzeres


Structuur

Het opvallendst aan dit toneelstuk is de taal. Die is op het eerste oog heel karig. De dialogen lijken vaak over triviale dingen te gaan. Onder de korte, eenvoudige zinnen ligt echter een uitgebreide en gelaagde ondertekst; er wordt veel meer opgeroepen en gezegd dan er staat. Doordat de zinnen echter overzichtelijk zijn, blijft er veel ruimte voor het uitspelen van de onderliggende bedoelingen en emoties en heeft het stuk een heldere structuur. Centraal in het toneelbeeld is een wc middenin de woonkamer, met op ooghoogte een gleuf in de deur. Er wordt regelmatig gebruik van gemaakt en dat onderstreept de absurde, vervreemdende sfeer van de gesprekken.


Thema

Wat precies Keets motieven zijn om een verhouding tussen Brand en Lena aan te moedigen, wordt niet onmiddellijk duidelijk. Het is nogal pijnlijk voor haar om voortdurend geconfronteerd te worden met hun geliefkoos en om haar plaats in het huishouden en in haar relatie met Brand op te moeten geven. Pas als kleine Teun geboren wordt, begint het te dagen dat dat kind haar ultieme doel is. Nu moet alleen Lena nog weggewerkt worden. Lena voelt zich aangetrokken door Brand, maar ze is bang van Keet en bang van de band tussen Brand en Keet. Ze ontleent haar macht aan haar relatie met Brand en probeert Brand als troef in haar verhouding tot Keet in te zetten. Ze beseft niet dat zijzelf uiteindelijk speelbal is van Brand en Keet. En Brand, hij laat zich beheersen door de twee vrouwen en hinkt op twee benen. Hij weet niet wat te doen, voor wie te kiezen en verliest beide.


Achtergrond

In 1996 werd `Kleine Teun' gespeeld door gezelschap De Mexicaanse Hond en in 1998 draaide de verfilming ervan in de bioscopen. In de theatervoorstelling speelde Kees Hulst de rol van Brand, maar in de film deed Alex van Warmerdam dat zelf. Hij voerde ook de regie van beide. Alex van warmerdam maakt theatervoorstellingen, speelfilms, decors en affiches. In 1995 kreeg hij de Prins Bernhard Fonds Theaterprijs. De jury schreef: "Wat hij doet lijkt voor de hand te liggen maar in feite onttrekt het zich aan elke voorspelbaarheid. Het is een exotisch spel met bekende gegevens, een verrekijkersblik op Nederland en op de Nederlanders, dat zijn theatervoorstellingen en films inmiddels ook hogelijk gewaardeerd maakt bij een publiek over de hele wereld."

nva


uitg Orkater




NAAR MIJN ZICHTZENDING